Reorganisaties vragen vaak om lastige keuzes. Voor de ondernemingsraad (OR) betekent dit dat je niet alleen kijkt naar de impact op medewerkers, maar ook naar wat de organisatie nodig heeft voor de toekomst. Hoe kun je als OR in zo’n situatie tot een goed advies komen?
Advies geschreven door Remco Bakker, trainer en adviseur bij Loof.
Vraag uit de OR-praktijk
Hoe handelen we als OR in het belang van collega’s én de organisatie bij een reorganisatie?
Soms vraagt een reorganisatie om lastige keuzes: kiezen voor meer impact nu, om sterker te staan in de toekomst.
Reorganisaties: wat valt op in de praktijk?
Afgelopen jaar ben ik als adviseur meerdere keren betrokken geweest bij reorganisaties. Hierbij help ik ondernemingsraden bij het proces om tot een goed advies te komen.
Wat mij vooral opviel, is dat organisaties steeds vaker kiezen voor de makkelijke weg bij reorganisaties. De vraag is of dat altijd de juiste keuze is en hoe je als OR hierin kunt meedenken.
Bij een adviesaanvraag met boventalligheid beoordeelt de ondernemingsraad:
- het voorgenomen besluit
- de impact op medewerkers
- de gevolgen voor de organisatie
- de maatregelen om de impact te beperken
Dat is een flinke uitdaging voor OR-leden.
Hoe adviseer je in deze situatie als OR? Hieronder geef ik een aantal overwegingen.
De reflex: zo min mogelijk impact
Opvallend was dat er vaak werd gekozen voor zo min mogelijk impact op de medewerkers. Bijvoorbeeld door het stopzetten van tijdelijke contracten, het niet invullen van vacatures, te zoeken naar vrijwilligers en zo min mogelijk werknemers met vaste contracten te ontslaan. Een logische keuze, toch?
Waarom dit niet altijd strategisch is
Hier valt zeker wat voor te zeggen: minder kosten, minder persoonlijke impact en vaak een ondernemingsraad die sneller kan instemmen met het voorgenomen besluit.
Maar de vraag is of dit altijd het juiste uitgangspunt is.
Strategisch kan het beter zijn om eerst te kijken welke functies nodig zijn na de reorganisatie en vervolgens te bepalen wat dat betekent voor de huidige functies.
Dan kan het bijvoorbeeld gebeuren dat:
- een medewerker met een tijdelijk contract blijft
- een medewerker met een vast contract boventallig wordt verklaard
Dat voelt soms ongemakkelijk, maar kan wel beter aansluiten bij de toekomst van de organisatie.
Kijk naar functies, niet naar namen
Bij reorganisaties is het belangrijk om te kijken naar functies, niet naar namen. Begin altijd met de vraag: wat heeft de organisatie straks nodig om haar doelen te halen?
Twijfel je over de keuzes die gemaakt worden? Stel dan vragen zoals: Hoe zijn jullie bij het schrappen van deze functies gekomen? Liggen die keuzes in lijn met waar we heen willen als organisatie?
Voorkom verkeerde volgorde
Ga niet eerst op zoek naar vrijwilligers voordat duidelijk is hoe de organisatie er straks uit moet zien. Bepaal eerst de nieuwe structuur, kijk welke functies minder nodig zijn en vraag daarna pas of medewerkers vrijwillig willen vertrekken. Doe je het andersom, dan bespaar je misschien kosten, maar niet altijd op de juiste plek.
Durf te kiezen voor impact
Soms betekent dit dat je op korte termijn kiest voor een grotere impact op enkele medewerkers, maar op lange termijn levert het meer profijt op voor de organisatie.
Tips voor ondernemingsraden
Stel kritische vragen:
- Hoe zijn deze keuzes gemaakt?
- Sluiten ze aan bij de toekomstige koers van de organisatie?
- Welke maatregelen zijn er om de impact op te vangen?
Door deze vragen te stellen, vergroot je de invloed van de OR op een strategisch juiste aanpak.
Veelgestelde vragen over de rol van de OR bij reorganisatie
Wanneer heeft de OR adviesrecht bij een reorganisatie?
De ondernemingsraad heeft adviesrecht bij belangrijke organisatiewijzigingen, zoals reorganisaties waarbij functies verdwijnen of afdelingen veranderen.
Waar moet de OR vooral op letten bij een reorganisatie?
Naast de impact op medewerkers is het belangrijk om te kijken naar de strategische richting van de organisatie en de functies die in de toekomst nodig zijn.
Wat kan de OR doen als een reorganisatie niet logisch lijkt?
De ondernemingsraad kan kritische vragen stellen, alternatieven voorstellen en aandacht vragen voor de gevolgen van de keuzes.
Hoe wij kunnen helpen
Heb je vragen over een reorganisatie of twijfel je over de juiste aanpak? Wij denken graag met je mee. Voor korte vragen zijn we altijd bereikbaar om snel advies te geven. Gaat het om een langer traject of complexe keuzes? Dan bieden we begeleiding en coaching om ondernemingsraden te ondersteunen bij een strategische aanpak.
Meer lezen?
Hoe schrijf je als ondernemingsraad een goed advies?
Wil je dat jullie OR-advies echt impact heeft? Leer hoe je een krachtig en concreet advies schrijft, de juiste toon kiest en bezwaren duidelijk formuleert, zodat de bestuurder niet alleen leest, maar ook handelt.
Hoe maak je als OR een goede belangenafweging bij nieuw beleid?
Wanneer nieuw beleid sterk afwijkt van het huidige beleid, kan het voor de ondernemingsraad lastig zijn om een goede belangenafweging te maken. Je vergelijkt dan soms letterlijk appels met peren. In dit artikel lees je tips hoe je toch tot een goed advies kunt komen.
Escaleren als OR: wat kun je doen vóór je naar de rechter stapt?
In deze casus werd Loof betrokken met de vraag wat de OR kon doen nadat de bestuurder geen adviesaanvraag had ingediend. Lees welke stappen je kunt zetten als OR voordat je naar de rechter stapt.
Invloed uitoefenen als OR bij een overname: 4 praktische tips
Een overname kan veel veranderingen met zich meebrengen. Hoe kun je als or invloed uitoefenen bij een overname op het besluitvormingsproces en de belangen van de werknemers behartigen? In dit blog vier tips met antwoord op deze vraag zodat je als OR meer invloed hebt bij een overname.
