Steeds meer organisaties opereren internationaal. Besluiten worden genomen op een hoofdkantoor in het buitenland, terwijl de gevolgen merkbaar zijn op de werkvloer in Nederland. Dat roept bij veel ondernemingsraden dezelfde vraag op: hoeveel invloed heb je eigenlijk nog als OR wanneer de besluitvorming buiten Nederland plaatsvindt?
Op het eerste gezicht lijkt het alsof de OR in zo’n situatie buitenspel staat. Zeker wanneer een Nederlandse bestuurder aangeeft weinig tot geen invloed te hebben op besluiten die internationaal worden genomen. Toch is dat beeld niet juist. Ook in een internationale context zijn er wel degelijk mogelijkheden om invloed uit te oefenen.
Waar kijkt de rechter naar?
De Wet op de ondernemingsraden zegt zelf weinig over internationale structuren. In de praktijk is daarom vooral de rechtspraak bepalend geworden. Daarbij draait het telkens om één centrale vraag: in hoeverre heeft de Nederlandse bestuurder invloed op de besluitvorming?
Als een bestuurder betrokken is bij internationale besluitvorming, bijvoorbeeld als lid van een internationaal managementteam, dan is er sprake van toerekening. Dat betekent dat internationale besluiten worden gezien als besluiten van de Nederlandse bestuurder. In dat geval gelden de normale rechten van de OR, zoals advies- en instemmingsrecht, gewoon.
Wanneer de bestuurder géén invloed heeft, maar besluiten vanuit het buitenland wél impact hebben op de Nederlandse organisatie, kan sprake zijn van mede-ondernemerschap. In die situatie kan de OR zich rechtstreeks richten tot het internationale hoofdkantoor.
Een praktijkvoorbeeld
In een organisatie met een hoofdkantoor in het Midden-Oosten liep een OR tegen precies dit probleem aan. De Nederlandse bestuurder gaf aan geen invloed te hebben op de besluiten die werden genomen, terwijl de gevolgen wel degelijk groot waren.
De OR besloot, met medeweten van de bestuurder, rechtstreeks contact te zoeken met het hoofdkantoor. In een brief werd duidelijk gemaakt dat belangrijke wijzigingen niet konden worden doorgevoerd zonder betrokkenheid van de OR.
Dat bleek effectief. Waar de OR eerder niet werd meegenomen, ontstond er daarna wél ruimte om tijdig betrokken te worden.
Wat betekent dit voor de praktijk?
De belangrijkste les is dat invloed niet automatisch verdwijnt zodra besluitvorming internationaal wordt. Maar het vraagt wel om een actievere houding van de OR.
Het begint met inzicht: wie neemt de besluiten en waar zit de echte invloed? Pas als dat helder is, kun je bepalen welke route het meest effectief is.
Daarnaast speelt relatie een grote rol. Niet alleen met de Nederlandse bestuurder, maar juist ook met internationale stakeholders. Denk aan leden van het internationale managementteam of de raad van commissarissen. Een directe lijn kan het verschil maken tussen achteraf reageren en vooraf betrokken zijn.
Ook het artikel 24-overleg kan hierin een belangrijke rol spelen. Dit is bij uitstek het moment om verwachtingen uit te spreken en afspraken te maken over betrokkenheid bij toekomstige besluiten.
7 tips om je invloed te vergroten
Hoewel elke situatie anders is, zien we in de praktijk een aantal aanpakken die vaak goed werken:
- Schakel waar nodig een externe deskundige in
- Maak afspraken over betrokkenheid, bijvoorbeeld via een ondernemingsovereenkomst
- Investeer actief in relaties, ook op internationaal niveau
- Gebruik het (versterkt) aanbevelingsrecht om invloed uit te oefenen via toezicht
- Leg uit wat de meerwaarde van de OR is (internationaal is dit niet vanzelfsprekend)
- Kom zelf met alternatieven en denk mee, niet alleen toetsen
- Werk bij spanningen met gezamenlijke werkgroepen of commissies
Tot slot
Een internationale context maakt het werk van de ondernemingsraad complexer, maar zeker niet onmogelijk. De invloed van de OR hangt in grote mate af van hoe goed je zicht hebt op de besluitvorming en hoe actief je positie inneemt.
De vraag is dus niet óf je invloed hebt, maar vooral: hoe benut je die?
Hulp nodig?
Internationale structuren maken medezeggenschap vaak complexer. We begeleiden ondernemingsraden regelmatig bij dit soort vraagstukken, van het scherp krijgen van je positie tot het voeren van het juiste gesprek.
Wil je sparren over jullie situatie? We denken graag met je mee.
Auteur: Michel Brender à Brandis, Trainer & Adviseur
Meer leren?
Nog niet uitgeleerd over dit onderwerp?
Luister dan ook naar onze podcast met de titel ‘medezeggenschap in internationale context’
Veelgestelde vragen over de invloed van de OR bij overname
Heeft de OR invloed bij internationale besluitvorming?
Ja, afhankelijk van waar de invloed ligt in de organisatie.
Wat als de bestuurder geen invloed heeft?
Dan kan de OR zich rechtstreeks richten tot het internationale hoofdkantoor.
Wat is toerekening?
Dat internationale besluiten worden gezien als besluiten van de Nederlandse bestuurder.
Meer lezen?
Wet loontransparantie 2027: wat betekent dit voor de ondernemingsraad?
Vanaf 2027 krijgt de OR meer invloed op beloningsbeleid en loonverschillen. Lees wat de wet loontransparantie voor jouw ondernemingsraad betekent.
Zet de bestuurder druk op de planning? Zo gaat de ondernemingsraad om met strakke deadlines
Krijgt de ondernemingsraad een adviesaanvraag met een korte deadline? Lees welke opties een OR heeft om snelheid en zorgvuldigheid in balans te brengen.
Wijziging Arbowet: de OR krijgt meer invloed door de nieuwe raadplegingsplicht
De Arbowet is gewijzigd: bestuurders moeten de OR voortaan raadplegen over belangrijke Arbo maatregelen. Lees wat dit betekent voor de invloed van de ondernemingsraad.
Hoe maak je als OR een goede belangenafweging bij nieuw beleid?
Wanneer nieuw beleid sterk afwijkt van het huidige beleid, kan het voor de ondernemingsraad lastig zijn om een goede belangenafweging te maken. Je vergelijkt dan soms letterlijk appels met peren. In dit artikel lees je tips hoe je toch tot een goed advies kunt komen.
Advies van de OR bij een reorganisatie: hoe maak je de juiste afweging?
Reorganisaties vragen vaak om lastige keuzes. Voor de OR betekent dit dat je niet alleen kijkt naar de impact op medewerkers, maar ook naar wat de organisatie nodig heeft voor de toekomst.
Het OR-reglement: wat moet erin staan en wanneer moet je het aanpassen?
Het OR-reglement mag dan geen spannende lectuur zijn, het is wel cruciaal voor een goed functioneren van de OR. Lees er meer over in dit artikel, toets je eigen reglement of download ons voorbeeld.
Starten in de ondernemingsraad: wat moet je als nieuw OR-lid weten?
Er komt veel op je af als je nieuw bent in de medezeggenschap. Hierbij een aantal tips die ervoor zorgen dat je goed kunt starten.
Hoe schrijf je als ondernemingsraad een goed advies?
Wil je dat jullie OR-advies echt impact heeft? Leer hoe je een krachtig en concreet advies schrijft, de juiste toon kiest en bezwaren duidelijk formuleert, zodat de bestuurder niet alleen leest, maar ook handelt.
