Een overname kan grote gevolgen hebben voor een organisatie en voor medewerkers. Voor een ondernemingsraad is dit daarom een belangrijk moment om invloed uit te oefenen. Maar hoe doe je dat effectief?
In dit artikel lees je 4 praktische tips om als OR invloed uit te oefenen bij een overname en je rol goed te vervullen in het besluitvormingsproces.
Waarom de rol van de OR bij een overname belangrijk is
Bij een overname spelen veel belangen tegelijk:
- strategische keuzes van de organisatie
- financiële afwegingen
- gevolgen voor medewerkers
De ondernemingsraad heeft hierin een belangrijke rol om:
- mee te denken over het besluit
- de belangen van medewerkers te bewaken
- invloed uit te oefenen via het adviesrecht
1. Wees alert op signalen en benut het artikel 24-overleg
Een overname komt zelden volledig onverwacht. Vaak zijn er signalen, zoals:
- geruchten in de organisatie
- reorganisaties
- wisselingen in het management
- contacten met externe partijen
Als OR is het belangrijk om hier alert op te zijn en tijdig vragen te stellen. Daarnaast is het artikel 24-overleg een belangrijk moment waarop de bestuurder informatie kan delen over toekomstige plannen. Ook kan de OR betrokken raken via de inhuur van externe adviseurs (waarop adviesrecht geldt). Zo kun je al in een vroeg stadium inzicht krijgen in de plannen.
2. Maak afspraken over de betrokkenheid van de OR
De OR heeft adviesrecht bij een overname (artikel 25 WOR). Dit is een belangrijk instrument om invloed uit te oefenen. Maak daarom vooraf afspraken met de bestuurder over:
- welke informatie wordt gedeeld
- wanneer de OR wordt betrokken
- hoe het proces eruitziet
De fasen van een overname
Een overnameproces bestaat vaak uit meerdere stappen:
- aanleiding
- vooronderzoek
- intentieverklaring
- financiering
- due diligence (onderzoek)
- overeenkomst
- implementatie
Het is belangrijk voor de OR om te beseffen dat ze adviesrecht heeft bij de intentieverklaring (3), de inhuur van deskundigen, de overeenkomst (6) en bij de benoeming van nieuwe bestuurders.
De intentieverklaring is ook een belangrijk moment voor de vakbonden. Op grond van de SER-fusiegedragscode krijgen zij een melding en zal hen worden gevraagd om een oordeel op basis van de verkregen (geheime) informatie over de voorgenomen overname.
3. Zorg voor voldoende informatie voor een goed advies
Om een goed advies te kunnen geven, moet de OR zich verdiepen in de gevolgen van de overname. Denk aan informatie zoals:
- businessplan
- SWOT-analyse
- overnameprijs en voorwaarden
- nieuwe organisatiestructuur
- arbeidsvoorwaarden en pensioen
- medezeggenschapsstructuur
- huisvesting
Het is belangrijk om niet te adviseren voordat alle relevante informatie beschikbaar is. En ook om eerst af te stemmen met vakbonden, bijvoorbeeld over een sociaal plan.
4. Blijf betrokken bij de implementatie
Na het tekenen van de overeenkomst begint het proces pas echt. Denk aan:
- benoeming van nieuwe bestuurders
- samenvoegen van afdelingen
- veranderingen in structuur
- nieuwe OR-structuur
Dit proces kost tijd en verloopt niet altijd soepel. Blijf daarom als OR:
- alert op afwijkingen van gemaakte afspraken
- in gesprek met de bestuurder
- actief betrokken bij vervolgstappen
Instrumenten zoals een convenant of ondernemingsovereenkomst kunnen hierbij helpen.
Samenvatting: zo vergroot je je invloed als OR bij een overname
Als OR kun je invloed uitoefenen bij een overname door:
- vroegtijdig signalen op te vangen
- duidelijke afspraken te maken
- goed voorbereid advies te geven
- betrokken te blijven bij de uitvoering
Wil je meer weten over dit onderwerp en als OR meer invloed uitoefenen bij een overname? Bekijk dan het webinar ‘de rol van de OR bij overnames‘.
Veelgestelde vragen over de rol van de OR bij een overname
Heeft de OR altijd adviesrecht bij een overname?
Ja, in de meeste gevallen valt een overname onder het adviesrecht (artikel 25 WOR).
Wanneer moet de OR betrokken worden?
Zo vroeg mogelijk in het proces, idealiter al bij de intentieverklaring.
Wat is belangrijk bij het advies van de OR?
Dat het gebaseerd is op volledige informatie en dat de gevolgen voor medewerkers goed zijn meegenomen.
Meer lezen?
6 tips om als OR eerder betrokken te worden bij de besluitvorming
De grootste invloed ontstaat niet wanneer het voorgenomen besluit al op tafel ligt, maar in de fase waarin ideeën nog worden gevormd. Lees hier 6 tips hoe je eerder betrokken kunt worden.
Hoe ontwikkel je de OR als strategische gesprekspartner?
Wil je als ondernemingsraad meer strategische invloed? Lees hoe een gezamenlijke visie, duidelijke speerpunten en goede vragen helpen om een sterke gesprekspartner te worden.
OR-communicatie verbeteren? Zo betrek je de achterban
Veel ondernemingsraden doen hun best om zichtbaar te zijn en toch blijft het gevoel knagen: bereiken we onze collega’s eigenlijk wel? In deze blog een aantal tips om de achterban meer te betrekken.
Samenwerking OR en bestuurder: de voordelen van een gezamenlijke OR-training
In dit artikel lees je wat er verandert wanneer OR en bestuurder samen leren, en waarom dit de samenwerking in de praktijk direct versterkt.
Effectief communiceren met je achterban als OR
Lees hier 4 praktische tips om je boodschap beter te laten landen en meer impact te maken als ondernemingsraad.
Besluitvorming in de OR: waarom sommige OR’en blijven praten
Veel ondernemingsraden zullen dit herkennen: overleggen die uitlopen, discussies die zich blijven herhalen en besluiten die niet genomen worden. Iedereen is betrokken en toch gebeurt er weinig.
Sterk in overleg: hoe breng je de boodschap stevig en in verbinding?
Veel OR-leden herkennen het: je wilt iets zeggen, maar in het moment blijft het stil, terwijl je achteraf precies weet wat je had willen inbrengen. In deze blog tips om dit te doorbreken.
Samenwerken met de bestuurder: van overleg naar echte invloed
Jullie OR-overleggen lopen soepel, maar voelt het ook echt invloedrijk? Ontdek hoe je routine doorbreekt, de rake vragen stelt en samen met de bestuurder een gezamenlijke ambitie formuleert, zodat medezeggenschap van procedure naar betekenis verschuift.
